Αρθρίτιδα και Άσκηση

Η οστεοαρθρίτιδα είναι από τις συχνότερες παθήσεις αφού περισσότερο από το 70% των ανθρώπων, 65 ετών και άνω θα εμφανίσει ακτινογραφικά ευρήματα αυτής σε κάποια από τις μεγάλες αρθρώσεις (ισχία, γόνατα).Η προοδευτική αυτή (αν δεν έχει προηγηθεί τραυματισμός ή άλλες αιτίες όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα) φθορά των αρθρώσεων σε ηλικίες μεγαλύτερες των 50 ετών.

Είναι συχνότερη στις γυναίκες με αποτέλεσμα (όπως φαίνεται και σε πρόσφατο άρθρο του New England Journal of Medicine) να είναι συχνότερες οι επεμβάσεις αντικατάστασης (ολικές αρθροπλαστικές) ισχίου ή γόνατος στις γυναίκες.
Τα οστά στις βασικές αρθρώσεις καλύπτονται από χόνδρο (αρθρικό ή υαλοειδή) για να αποφεύγονται οι φθορές κατά την κίνηση της άρθρωσης. Όταν συμβεί φθορά και εκφύλιση του χόνδρου τότε προκαλείται αρθρίτιδα  Όταν η φθορά αυτή προοδευτικά γίνει πολύ μεγάλη τότε το οστά τρίβονται μεταξύ τους και η κίνηση της άρθρωσης δεν είναι ομαλή και αρμονική και η λίπανσή της δεν γίνεται σωστά. Το αποτέλεσμα είναι πόνος,  οίδημα, περιορισμός κινητικότητας της άρθρωσης, δυσκαμψία.
Επιλεκτικές ασκήσεις μπορούν να βελτιώσουν τα παραπάνω συμπτώματα. Είναι γνωστό ότι η άθληση-όταν γίνεται σωστά-έχει πολλά ευεργετικά αποτελέσματα. Ελαττώνει την καρδιακή συχνότητα σε κατάσταση ηρεμίας, αυξάνει την χωρητικότητα των πνευμόνων σε οξυγόνο, ελαττώνει την αρτηριακή πίεση, τονώνει την αυτοπεποίθηση και μειώνει το αίσθημα της κατάθλιψης, ελαττώνει το ποσοστό του σωματικού λίπους και βελτιώνει τα συμπτώματα της αρθρίτιδας μέσω: αύξησης του εύρους κίνησης της άρθρωσης, αύξηση της μυϊκής δύναμης, αύξηση της μυϊκής ελαστικότητας και ελάττωσης της κόπωσης. Σε ώριμες γυναίκες άσκηση με αντίσταση (περπάτημα, βάρη) αυξάνει την οστική πυκνότητα. Η ελάττωση του σωματικού βάρους – υπεραπαραίτητη στην αρθρίτιδα – είναι από τα σημαντικότερα οφέλη της άσκησης:φανταστείτε ένα αυτοκίνητο υπερφορτωμένο, πόσο γρήγορα θα φθείρει τα λάστιχα του!
Ακόμα και σε νέους ή αθλητές εν ενεργεία η σωστή εκγύμναση θα προφυλάξει από βλάβες αρθρικού χόνδρου (όπως η χονδροπάθεια της επιγονατίδας, τα χόνδρινα ή οστεοχόνδρινα κατάγματα) ιδίως σε αθλήματα υψηλής επιβάρυνσης όπως το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ.
Ο έλεγχος πριν αρχίσει κάποιος να γυμνάζεται είναι απαραίτητος για όλους. Σε μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας άτομα περιλαμβάνει: καρδιολογική εκτίμηση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, triplex καρδιάς και αν συντρέχει λόγος και test κόπωσης, έλεγχος αναπνευστικού συστήματος, ακτινογραφία θώρακα, αιματολογικές εξετάσεις και ορθοπαιδική εκτίμηση.

Το είδος, η συχνότητα, η ένταση και η διάρκεια της άσκησης πρέπει να προσαρμόζονται σε κάθε άτομο χωριστά. Ο γυμναστής θα πρέπει να είναι ενήμερος για το ιατρικό ιστορικό του αθλούμενου.

Για άτομα με αρθρίτιδα στο κάτω άκρο, ασκήσεις στο νερό είναι μία άριστη αρχή. Για κάποιον που πρωτοξεκινάει άθληση ή επιστρέφει μετά από μακρά αποχή πρέπει να ισχύουν οι κάτωθι δύο πίνακες:

Α) Πρόοδος στο είδος άσκησης

1. Οχι χρήση σωματικού βάρους, όχι επιβάρυνση(κολύμπι, ποδήλατο)

2. Χρήση σωματικού βάρους, όχι επιπλέον επιβάρυνση(περπάτημα)

3. Χρήση σωματικού βάρους και επιπλέον επιβάρυνση(jogging,βάρη ή λάστιχα)

Β) Πρόοδος κατά την εφαρμογή της άσκησης

1. Χαμηλή ένταση, χαμηλή διάρκεια

2. Χαμηλή ένταση, μεγαλύτερη διάρκεια

3. Μεγαλύτερη ένταση, χαμηλή διάρκεια

4. Μεγαλύτερη ένταση, μεγαλύτερη διάρκεια

Προχωράμε στο επόμενο επίπεδο άθλησης

Το taichi ή ο χορός (με ήπιες κινήσεις) είναι άριστη άθληση για άτομα με αρθρίτιδα αφού προάγουν τις ρυθμικές ελεγχόμενες κινήσεις του σώματος, βελτιώνουν δε την αίσθηση ισορροπίας απαραίτητη σε πιο ηλικιωμένα άτομα.. Επίσης πολύ καλά αποτελέσματα  έχει και η μέθοδος Pilates.

Εκτός από την σωστή άσκηση άλλα όπλα στην αντιμετώπιση της αρθρίτιδας είναι αντιφλεγμονώδη φάρμακα, ενέσεις ενδαρθρικές υαλουρονικού οξέος, σκευάσματα χονδροϊτίνης-γλυκοζαμίνης και φυσικοθεραπευτική αγωγή. Η απώλεια βάρους και το να αποφεύγει κάποιος σκαλοπάτια, γονατίσματα, βαθιά καθίσματα και χαμηλές καρέκλες είναι χρήσιμα.

Σε αρκετές περιπτώσεις η χειρουργική αντιμετώπιση είναι επιβεβλημένη. Μεγάλο όπλο είναι οι αρθροσκοπικές (μέσα από δύο μικρές τρύπες) τεχνικές. Χρησιμοποιούνται είτε σε μεμονωμένες βλάβες χόνδρου (καθαρισμός-λείανση, χονδροπλαστική, τεχνική μικροκαταγμάτων, μεταμόσχευση χόνδρου), είτε σε περιπτώσεις πιο γενικευμένης αρθρίτιδας, προσφέρουν μια έκπλυση της άρθρωσης με ανακουφιστικό αλλά προσωρινό αποτέλεσμα.

Σε αρκετές αλλοιώσεις του άξονα των κάτω άκρων (στραβά πόδια) γίνονται διορθωτικές οστεοτομίες συχνά με συνδυασμό αρθροσκόπησης (για καθαρισμό χόνδρου ή εκφυλιστικά σπασμένου μηνίσκου).

Σε προχωρημένες αρθριτικές βλάβες με έντονα συμπτώματα που δεν υποχωρούν με φαρμακευτική ή φυσικοθεραπευτική αγωγή αντικαθίστανται οι χαλασμένες αρθρώσεις. Γίνονται δηλαδή οι κλασικές ολικές αρθροπλαστικές (ισχίων, γονάτων, ώμων κ.λ.π.) ή αν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις γίνονται οι μοντέρνες ελάχιστα επεμβατικές (minimally invasive) ολικές αρθροπλαστικές μέσω μικρότερων τομών.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΣ
ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

© 2016 Miosmed Center. All Rights Reserved.